حضرت زينب(س) راضی به قضای الهی بود و اگر اين مقام رضا را نداشت، طبيعتاً نمی‌توانست سرپرستی كاروان اسرای كربلا را برعهده داشته باشد و با شهامت سخن بگويد؛ او با غيرت‌مندی خود حريم كبريائی حق را حفظ كرد و توانست پيام‌های حسينی را چنان منتقل كند كه آثار آن امروز هم در ميان ما باقی بماند.

حجت‌الاسلام والمسلمين محمدرضا مصطفی‌پور، عضو هيئت علمی دانشگاه خوارزمی، در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا)، به مناسبت سالروز وفات حضرت زينب كبری(س)، با بيان اين‌كه اين حضرت از جهات مختلف از شرافت و عظمت برخوردار است، اظهار كرد: حضرت زينب(س) هم دارای شرافت‌های نسبی و سببی و هم دارای شرافت‌های اكتسابی است.

مصطفی‌پور افزود: بعضی از انسان‌ها به اعتبار ارتباط با ديگران، مانند پدر، مادر، برادر، جد و ... دارای شرافتند و گاهی هم خود انسان فضايل و كمالاتی دارد كه به اعتبار آن فضايل و كمالات دارای ارزش و شرافت است. شرافت نسبی حضرت زينب(س) كه از جهت پدر، مادر، جد و برادران ايشان مشخص و به لحاظ شرافت اكتسابی هم حضرت زينب(س)، فضايل و كمالاتی دارد كه اين كمالات او را برجسته می‌كند.



شما اگر زندگی حضرت زينب(س) را ملاحظه كنيد واقعاً می‌بينيد كه ايشان در عمل عاقلانه و به تعبير امروزی عقلانی رفتار می‌كرد؛ بدين معنا كه يك هدف مقدس را برای خود انتخاب كرده بود و برای تحقق آن هدف برنامه‌ريزی مناسب و مديريت بالائی داشت


وی در ادامه در اشاره به برخی از كمالات علمی حضرت زينب(س)، عنوان كرد: معروف است كه حضرت زينب(س) مفسر قرآن بود و در كوفه مجالسی برای تفسير قرآن دائر می‌كرد كه بانوان در آن جلسات شركت می‌كردند و حضرت آيات قرآن را برای آنان تفسير می‌فرمود. لذا وقتی شما در گفتار و كلمات حضرت زينب(س) مطالعه كنيد، ملاحظه می‌كنيد كه چقدر در ضمن كلمات و گفتار از آيات قرآن استفاده می‌كند. همچنين خطبه‌هايی كه حضرت در كوفه و شام ايراد می‌كند، متخذ از آيات قرآن كريم است. ايشان وقتی كه در شام سخنرانی می‌كند، به يك شكل از آيات قرآن استفاده می‌كند و در كوفه هم به گونه ديگری از اين آيات بهره می‌برد و اين نشان تسلط حضرت زينب(س) در تفسير قرآن است.

واجد بودن سطح بالائی از عقل نظری و عقل عملی؛ عامل خوانده شدن حضرت زینب(س) به «عقیله بنی‌هاشم»

مصطفی‌پور در مورد والائی‌های رفتار حضرت زينب(س)، مهم‌ترين القاب آن حضرت را مشير به اين ويژگی‌های رفتاری دانست و بيان كرد: در اوصاف آن حضرت می‌بينيم كه ايشان را عقيله بنی‌هاشم خوانده‌اند. عقيله يعنی خردمند و خرورز. حضرت زينب(س) انسانی است كه هم به لحاظ عقل نظری و درك و شناخت در سطح بسيار بالائی بود و اين درك بالا را می‌توان در خطبه‌های كوفه و شام ديد كه چگونه در ستايش خدا و عظمت پروردگار سخن می‌گويد و چگونه از آيات در ارتباط با بحث قيامت و مواردی از اين دست استفاده می‌كند و به لحاظ عقل عملی نيز می‌توان به وضوح ديد كه حضرت زينب(س) در اوج بود.

عضو هيئت علمی دانشگاه خوارزمی افزود: شما اگر زندگی حضرت زينب(س) را ملاحظه كنيد واقعاً می‌بينيد كه ايشان در عمل عاقلانه و به تعبير امروزی عقلانی رفتار می‌كرد؛ بدين معنا كه يك هدف مقدس را برای خود انتخاب كرده بود و برای تحقق آن هدف برنامه‌ريزی مناسب و مديريت بالائی داشت.

وی با اشاره به اوج حضور حضرت زينب(س) كه در ماجرای كربلاست، ادامه داد: واقعاً اگر سطح بالای عقل عملی در آن حضرت نبود، طبيعتاً نمی‌توانست كاروان اسيران را درست سرپرستی و مديريت كند؛ در جائی كه بايد سخن بگويد، در جائی كه بايد سكوت كند، در جائی كه بايد عده‌ای را تشجيع كند و يا در جائی كه بايد اعتراض كند. اين‌ها همه رفتارهائی بود كه نشان از سطح بالای عقلانيت در حضرت داشت و همين جهت است كه ايشان را عقيله، يعنی عاقل و خردمند خوانده‌اند.

زينب(س)؛ صاحب مقام ولايت

مصطفی‌پور با اشاره به اين مطلب كه برخی حضرت زينب(س) را به عنوان ولی‌الله نيز می‌شناسند، بيان كرد: مقام ولايت مقامی است كه انسان اوج محبت خود را در برابر خدا نشان می‌دهد و خدا هم به او عنايت ويژه دارد كه او بتواند دلسوزانه كارهائی را كه به عهده اوست انجام دهد و معنويت متعالی را كسب كند.

سرپرستی كاروان اسرای كربلا با صبر، پايداری و شجاعت برآمده از استقرار در مقام رضا

وی از قرار داشتن حضرت زينب(س) در مقام رضا در حادثه كربلا ياد كرد و گفت: حضرت زينب(س) از كسانی بود كه در مقام عمل واقعاً راضی به قضای الهی بوده است كه يكی از مقامات اهل سلوك است. حضرت زينب(س) اگر اين مقام رضا را نداشت طبيعتاً نمی‌توانست سرپرستی كاروان اسرا را به آن نحو برعهده داشته باشد و با شجاعت و شهامت سخن بگويد.



حضرت زينب(س) انسانی است كه هم به لحاظ عقل نظری و درك و شناخت در سطح بسيار بالائی بود و اين درك بالا را می‌توان در خطبه‌های كوفه و شام ديد؛ كه چگونه در ستايش خدا و عظمت پروردگار سخن می‌گويد و چگونه از آيات در ارتباط با بحث قيامت و مواردی از اين دست استفاده می‌كند


اين محقق و پژوهشگر ادامه داد: زمانی كه حضرت زينب كبری به مجلس عبيدالله وارد می‌شود و عبيدالله سعی می‌كند كه با سخنی ايشان را به سكوت بكشاند و می‌گويد «ديديد كه خدا با برادران شما چه كرده است؟ مردان شما را كشته و شما را به اسيری آورده است». در اين جا می‌توان اوج آن مقام رضا و مقام عشق و محبت الهی را در اين جمله حضرت زينب(س) ديد كه می‌گويد «ما رأيت الا جميلاً؛ من جز زيبائی چيزی نديدم». واقعاً كاری كه به خدا مربوط می‌شود زيباست به دليل اين كه خدا جميل است و كاری هم كه انجام می‌دهد كار زيبا می‌شود. عبيدالله می‌گويد كه ديديد خدا چه كرده است و ايشان هم می‌گويد كه خدا كار بدی نكرده است، اما شما آدم‌ها دستورات خدا و برنامه‌های الهی را ناديده گرفته‌ايد و پاكترين انسان‌ها را با همراهانش به بدترين وضعی به شهادت رسانديد.

مصطفی‌پور بيان كرد: اين نشان می‌دهد كه حضرت زينب(س) تا چه اندازه بر خود مسلط است و واقعاً انسانی كه محبوب خدا باشد، نتيجتاً اهل صبر و پايداری خواهد بود و در نتيجه هم می‌تواند خيلی راحت در حوادث، بدون اين كه خود را ببازد، حرف بزند. مقام حضرت زينب(س) در شجاعت و صبر و پايداری، جايگاهی به او داده است كه حتی اهل سنت هم وقتی كه راجع به او كتاب می‌نويسند به او عنوان قهرمان می‌دهند و می‌گويند «زينب بطلة كربلا» و ما می‌بينيم كه در مقام صبر و پايداری، ايشان واقعاً يك قهرمان روحانی است.

حضرت زينب(س)؛ عالمه غيرمعلمه و صاحب مقام دارنده علم لدنی

عضو هيئت علمی دانشگاه خوارزمی همچنين به صفت «عالمه غيرمعلمه» به عنوان يكی از اوصاف حضرت زينب(س) اشاره كرد و گفت: عالمه غيرمعلمه يعنی كسی كه آگاه بود اما از كسی تعليم نگرفته بود. در واقع ايشان مقام علم لدنی داشته است و اين هم خيلی مهم است كه انسانی به جائی برسد كه بتواند از خدا علم دريافت كند؛ كه البته آن هم به ويژگی‌های شخصيتی آن حضرت باز برمی‌گردد.

غيرتمندی؛ از ويژگی‌های حضرت زينب(س)/ حفظ حريم كبريائی حق با غيرتمندی زينب(س)

وی از غيرت به عنوان يكی ديگر از ويژگی‌های حضرت زينب كبری(س) اشاره كرد و افزود: انسان دارای غيرت كسی است كه به ديگری اجازه ندهد به حريم ناموسش وارد شود. خدا غيور است و انسان‌های غيرتمند را دوست دارد. يكی از ويژگی‌های حضرت زينب(س) غيرت او بوده است و می‌بينيد كه حريم كبريائی حق را چگونه حفظ كرده و چگونه توانسته است اهداف و رسالت‌ها و پيام‌های حسينی را در زمان خود به مردم شام و كوفه و ساير مناطق منتقل كند؛ به نحوی كه آثار آن امروز هم در ميان ما باقی بماند.

مصطفی‌پور افزود: حضرت زينب(س) غيرت داشت يعنی اجازه نمی‌داد كسی به حريم عفت او و زنان و فرزندانی كه با او بودند نزديك شود و به مناسبت‌های مختلف اين غيرت را نشان می‌داد و واقعاً اين نشان‌دهنده بلوغ شعور در يك انسان كامل است كه بتواند اين غيرت را در خود حفظ كند.

وی در پايان اضافه كرد: فصاحت و بلاغت و سخن‌وری، عابده بودن، جهادگری با نفس و قرار داشتن در اوج كمالات معنوی و عرفانی ديگر ويژگی‌های حضرت زينب(س) است. ايشان مربی خوبی برای فرزندان خود بود و رسيدن دو فرزندش به مقام شهادت در كربلا گواه اين مسئله است. ايشان شعور الهی و دين الهی را محافظت كرده و موجب رسيدن پيام كربلا به همگان شده است و اميدواريم كه خداوند به شيعيان توفيق دهد كه از خصوصيات شخصيتی حضرت زينب(س) در جهت تكامل ساختار شخصيتی و انسانی خود استفاده كنند.