انسان يك كمال مقدمي و يك كمال نهايي دارد و برخی مزیت ها همچون علم و دانش یک نوع كمال مقدمی هستند که بايد در جهت کمال نهایی انسان كه همان قرب ربوبي است به كار گرفته شوند.به گزارش خبرگزاری مهر، قرآن انسان را به گونه ای طرح کرده که در مغز هیچ متفكری و در هيچ كتابي این گونه مطرح نشده است. از منظر قرآن جهان آفرينش بيهوده آفريده نشده و همه اجزا و عناصر جهان داراي هدف و غرض مي باشند و خداوند متعال انسان را به تفكر در اين زمينه دعوت مي كند.

خداوند متعال در آیات 190 و 191 سوره آل عمران نخست به عظمت آفرينش آسمان و زمین اشاره می کند و مي گويد در آفرينش آسمانها و زمين و آمد و شد شب و روز نشانه هاي روشني براي صاحبان خرد و انديشمندان است و به اين ترتيب مردم را به انديشه در اين آفرينش بزرگ جلب و جذب مي كند تا هر كس به اندازه پيمانه استعداد و تفكرش از اين اقيانوس بيكران سهمي ببرد. چرا که تفكر و انديشه در اسرار آفريش به انسان آگاهي خاصي مي دهد و نخستين اثر آن توجه به بيهوده نبودن خلقت است.

هر يك از موجودات جهان آفرينش داراي غرض و غايتي است كه از نخستين روز پيدايش خود به سوي آن هدف و غايت در حركت و تكاپو است. دانه گياهي كه در دل خاك نهفته است در حال حركت است تا پس از عبور از مراحلي به فعليت رسيده و به طور مثال تبديل به ميوه اي شود.

هر يك از موجودات جهان غايت موجودات ديگر مي باشند، يعني به اين علت آفريده شده اند تا موجود ديگري از آنها بهره مند شود، مثلا گياهان براي اين آفريده شده اند تا حيوانات و انسانها از آن منتفع شوند و يا حيوانات براي اين آفريده شده اند تا انسان از آنها استفاده كند و به هدف و غايت نهايي خود برسد.

خداوند متعال در قرآن ذيل آیات فراواني "انسان" را هدف نهايي آفرينش جهان معرفي مي كند و از آن جمله در سوره بقره مي فرمايد: اوست خدايي كه خلق كرد براي شما همه موجودات را كه در روي زمين است. همچنین آیه 7 سوره هود می فرماید او خدايي است كه آسمان و زمين را در فاصله شش روز آفريد و عرش با عظمت او بر آب قرار يافت، شايد مراد علم باشد تا شما را بيازمايد كه عمل كداميك از شما نيكوتر است.

به اين ترتيب ارزش وجودي انسانها و سروري آنها نسبت به همه موجودات زميني مشخص مي گردد و در مي يابيم كه انسان را خدا براي امر بسيار پر ارزشي آفريده است، همه چيز را براي او آفريده او را براي چه چيز؟

با در نظر گرفتن آيات به اين نتيجه مي رسيم كه ما يك كمال مقدمي داريم و يك كمال نهايي، كمال موجودات يك كمال مقدمي است براي كمال انسان، حتي در انسان نيز يك سلسله كمالات مقدمي داريم كه خود هدف نهايي نيستند، مثل علم و دانش كه خود يك نوع كمالي است كه بايد در جهت رشد نهايي انسان كه همان قرب ربوبي است به كار گرفته شود. بنابراين همه كمالات موجودات در عالم آفرينش كمال مقدمي هستند براي كمال نهايي كه همان قرب ربوبي باشد.

بنابراين هدف، تحقق و بروز كمالات والاي انساني و استقرار نيكوترين فرد از نوع انسان مي باشد و معناي حديث قدسي "لولاك لما خلقت الافلاك" كه اگر وجود تو اي پيامبر گرامي نبود، جهان را آفرينش نبود، نيز روشن مي گردد.

بنابراين چه ارزشي بالاتر از اينكه انسان هدف خلقت و غرض از آفرينش باشد اما مشروط بر اينكه خود را از قله كمال به حضيض پليدي ها و زشتي ها نكشد. بنابراین روشن مي گردد كه خداوند متعال در قرآن نه تنها انسان را هدف نهايي خلقت معرفي مي نمايد، بلكه ابعاد وجودي او را به صورتهاي گوناگون و از جنبه هاي متعدد متذكر مي شود تا انسان بتواند خود را بشناسد و با شناخت خود به شناخت خداي خويش ره يابد و به سر منزل مقصود برسد.