سوء مصرف و وابستگي به اينترنت و گيم هم در خيلي از موارد مانند دیگر اعتیادها است و بیشتر برای فرار از استرس روابط بيروني، محدوديت ها، ناكامي ها و فشارها صورت می گیرد.
به گزارش خبرگزاری مهر، وابستگي واعتياد در زندگي امروزي ما مسئله اي شايع است و فقط به مصرف مواد مخدر محدود نمي شود. علاوه بر وابستگي به مواد، مردم به روابط و نيز رفتارها هم عادت مي كنند. رفتارهايي مثل خوردن زیاد، خريد كردن مداوم وحتي استفاده مفرط از اينترنت. صرف نظر از آنكه عادت ها را چطور ارزشگذاري كنيم و به آنها نمره خوب خوب يا بد بدهيم، يك مدل رفتاري مشخص و مشترك در همه آنها وجود دارد: فرار از مشكل، درد و رنج، استرس، ناكامي وشكست.
در كساني كه مواد مخدر مصرف مي كنند به خصوص مواد نسبتا جديدتر كه الگوي مصرف غالب آنها فردي است، مثل كراك، كوكائين، شيشه و هروئين (مواد قديمي تر الگوي مصرف جمعي و گروهي هم دارند مثل سيگار و ترياك) بارها ديده و شنيده ايم كه براي مصرف به گوشه اي مي خزند و خود را پنهان مي كنند. اين آدم ها حتي در برخورد با مشكل اعتياد خود نيز فرار مي كنند و اداع می کنند که "من معتاد نيستم فقط گاهي تفريحي مي كشم" يا "اعتيادم مشكل مهمي نيست".
انكاراعتياد و طفره رفتن از مشكلات حاصل از آن نيز نوعي فرار است. هر وقت هم كه فشار مشكلات و استرشس بر آنها بيشتر مي شود ميزان مصرفشان بالاتر مي رود، كه شاهدي ديگر بر استفاده از همين روش است. فراموشي و خلسه حاصل از مصرف برخي مواد نيز در واقع گريزگاهي براي فرار از مشكلات است. به علاوه، اين عادت به فرار را در مصرف انواع واقسام مواد وداروها در طول زندگي شان مي توان ديد، يعني گريز و پناه از ماده اي به ماده ديگر. حتي بسياري از آنها از مراجعه فعال و داوطلبانه به پزشك نيز امتناع و فرار مي كنند وفقط هنگامي كه گير مي افتند (گير قانون، خانواده وهمسر) ويا با عوارض مصرف مواجه مي شوند مثل مسموميت نزد دكتر مي آيند و در واقع باز هم از مشكلات با خانواده، قانون....مي گريزند و به درمانگر پناه مي آورند وبديهي است كه فرار، با انتخاب آگاهانه و فعالانه درمان كاملا فرق مي كند و تفاوتي چشمگير را در پاسخ به درمان موجب مي شود.
متاسفانه مدل سوء مصرف و وابستگي افراطي به اينترنت و گيم هم در خيلي از موارد مدل فرار است. فرار از استرس روابط بيروني به روابط اينترنتي، فرار از محدوديت ها، ناكامي ها و فشارهاي بيروني به اينترنت. فرد است و کنج اتاق و كامپيوتر. اين مسئله به خصوص در وابستگي به فعاليت هاي اينترنتي مثل پورنوگرافي، وبگردي وبازي هاي انفرادي بيشتر ديده مي شود. اين الگو مشابه الگوهاي جديدترمصرف مواد مثل كراك و هروئين است.
انگيزه اين فرارها وقتي تقويت مي شود كه علاوه بر پاداش اول، يعني كاهش تنش واسترس به دليل دور شدن از مشكلات، پاداش دومي نيز وجود داشته باشد. يعني ماده يا رفتار، ايجاد هيجان، سرخوشي، اعتماد به نفس كاذب و گذرا ويا تخيلات و توهمات دلپذير كند.
نوجوان بيش فعالي كه از ناكامي در ارتباط با همسالان، نمرات بد و تحقير معلم و والدين به ستوه آمده به خلوت خود با گيم كامپيوتري مي گريزد. در آن جا با فشار دادن دكمه اي پاداش هاي بلادرنگ و فوري (هيجان، امتياز و جايزه) دريافت مي كند كه بر خلاف پاداش هاي ديررس ودست نيافتني دنياي واقعي، با طبيعت او نيز كه بي صبر و عجول و نيازمند با ارضاي فوري است بسيار سازگار است.
عزت نفس ويران شده او نيز با قرار گرفتن در قهرمان بازي و كسب پيروزي و غلبه بر مراحل بازي، كمي تسكين مي آيد. بسياري از بيش فعالي هاي درمان نشده به سمت انواع عادت هاي رفتاري و همين طور مصرف مواد مخدر رومي آورند كه در واقع تلاشي است براي خود درماني و فرار از عوارض اختلالي كه مي توانسته سال ها قبل با مراجعه به روان پزشك كنترل و اصلاح شود.
در وابستگي به پورنوگرافي اينترنتي هم درست همان الگوي مصرف هروئين را داريم. فرد به گوشه اي خلوت مي رود و براي ايجاد سرخوشي ساعت ها از پورنوگرافي استفاده مي كند. در برخي از مقالات، استفاده و جايگزيني اينترنت در ترك كوكائين توصيه شده است كه هر چند به طور علمي اثبات نشده اما اين واقيت را ياد آوري مي كند كه اساس و زمينه وابستگي ها مشترك است و اين سيستم ارزشگذاري فرد و جامعه، تاب وتوان فرد در تحمل انطباق با استرس ومعيارهاي ديگر است كه افراد مستعد را به سمت وسوي اعتياد به ماده اي مثل كراك مي برد يا به سمت اعتيادهاي رفتاري مثل قمار و يا پورنوگرافي اينترنتي.
هيچ كس درد ورنج را دوست ندارد، اما همه آدم ها هميشه در حال فرار نيستند و درد و رنج و ناكامي وشكست را جز جدا نشدني زندگي همه آدم ها در اين دنياست، آگاهانه و فعالانه مي پذيرند مثل پذيرش شادي و لذت. فرار هم روشي است كه جاذبه هاي خاص دارد، اما ما را از روش ديگر يرخورد با مشكلات كه "مقابله ومبارزه" است، دور مي كند. يعني از روند آزمون يادگيري، موفقيت حتي اگر كامل نباشد و رشد.
فرار از مشكل، نه تنها آن را رفع نمي كند بلكه خودش هم مشكلات ديگري درست مي كند و نهايت اين رفته رفته به استراتژي و روشي ثابت در مواجهه با مشكلات و نيز به بخشي از طبيعت و شخصيت ما مبدل مي شود.