ترکی | فارسی | العربیة | English | اردو | Türkçe | Français | Deutsch
آخرین بروزرسانی : پنجشنبه 11 دي 1404
پنجشنبه 11 دي 1404
 لینک ورود به سایت
 
  جستجو در سایت
 
 لینکهای بالای آگهی متحرک سمت راست
 
 لینکهای پایین آگهی متحرک سمت راست
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : شنبه 17 فروردين 1392     |     کد : 51875

لذت گرايي شخصي؛ استدلال لذت گرايان براي اثبات ارزش ذاتي لذت درست نيست

مكتب لذت گرايي، "لذت شخصي" را منشاء ارزش و لزوم اخلاقي دانسته و احكام اخلاقي مورد قبول خود را بر اساس آن اثبات كرده است.اين مكتب اخلاقي بر آن است كه لذت بردن فاعل عمل اخلاقي ارزش ذاتي دارد و به عبارت ديگر، سعادت عبارت است از برخورداري هرچه بيشتر فرد از لذت.


خبرگزاری مهر-  مكتب لذت گرايي، "لذت شخصي" را منشاء ارزش و لزوم اخلاقي دانسته و احكام اخلاقي مورد قبول خود را بر اساس آن اثبات كرده است.اين مكتب اخلاقي بر آن است كه لذت بردن فاعل عمل اخلاقي ارزش ذاتي دارد و به عبارت ديگر، سعادت عبارت است از برخورداري هرچه بيشتر فرد از لذت.

پيروان اين مكتب اخلاقي، براي اثبات ارزش ذاتي لذت، چنين استدلال مي كنند كه انسان طبيعتا طالب لذت است و از رنج و درد مي گريزد. براي هر فرد، خوشي و لذت خود او مطلوب است و هيچ كس رنج و ناراحتي خود را نمي خواهد. بنابراين ارزش ذاتي و منشاء مطلوبيت لذت خود فرد است.

در نتيجه، كاري كه براي فاعل اخلاقي لذت بخش باشد ارزش دارد و كاري كه براي وي رنج آور است ارزش ندارد. همچنين از ميان دو كاري كه با يكديگر تزاحم دارند و قابل جمع نيستند، كاري كه براي خود وي لذت بيشتر يا رنج كمتري دارد ارزش جايگزيني دارد.

نوعي تلقي بسيار ساده انگارانه، لذت شخصي را به لذت حاضر اختصاص مي دهد. بنابراين تلقي، كسي كه مي خواهد ارزش كاري را بداند بايد ببيند آيا اين كار فعلا براي او لذت بخش است يا رنج آور، اما لذت يا رنجي كه احيانا اين كار در آينده به دنبال دارد در ارزش و لزوم اخلاقي آن كار تاثير ندارد. ولي اگر بپذيريم انسان طبيعتا طالب لذت است، اختصاص دادن لذت، به لذت حاضر موجه نيست.

اگر لذت مطلوب است، بيشترين لذت مطلوب ترين است، خواه لذت حاضر باشد يا لذتي كه در آينده به دست مي آيد، زيرا چه بسا لذت هاي طولاني تر و شديدتري كه با تحمل رنجي اندك حاصل مي شوند، و چه بسا لذت هاي اندك و زودگذري كه درد و رنجي شديد يا طولاني به دنبال دارند.

انسان، به سبب برخورداري از ويژگي تعقل، مي تواند درباره لذتها و رنج هاي آينده نيزفكر كند و كاري كه در مجموع لذت بخش تر باشد برگزيند. از باب مثال، فراوان اند غذاهاي لذيذي كه رنج بيماري را در پي دارند. نيز در موارد بسيار، ميان تامين لذايذ مختلف تزاحم پديد مي آيد، به طوري كه تامين آنها با هم ممكن نيست. براي مثال، تامين لذت تن آسايي با تامين لذت فراگيري دانش تزاحم دارد.

بدين سبب بيشتر پيروان نظريه لذت گرايي شخصي براي تعيين ارزش هر كار، محاسبه لذت و رنج هاي حاصل از آن، و براي تعيين ارزش جايگزيني، علاوه بر آن، مقايسه آنها و تعيين لذت برتر را لازم دانسته اند. همچنين آنها براي محاسبه لذت و رنج حاصل از كارها معيارهايي ارائه داده اند و ادعا مي كنند كه بدين شيوه مي توان ارزش كارهاي مختلف را تعيين كرد.

طبق بعضي از اين معيارها كاري خوب است وهر فرد كاري را بايد انجام دهد كه در مجموع و با توجه به همه پيامدهاي فعلي و آينده آن، به لذت فاعل اخلاقي بيفزايد يا دستكم، درمجموع، از رنج وي بكاهد وكاري كه لذت افزون تري به دنبال داشته باشد ارزش بيشتري دارد.

بعضي از لذت گرايان، با اينكه بر ارزش ذاتي لذت تاكيد مي كنند، همه انواع لذت را داراي ارزش برابر نمي دانند، بلكه لذت هاي روحاني، مانند سكون نفس يا آرامش خاطر، را از لذت هاي جسماني و شهواني برتر مي شمارند.

لذت گرايان بر اين نكته تاكيد مي ورزند كه لذت به طور طبيعي براي انسان مطلوب و داراي ارزش طبيعي است و به همين دليل، ارزش ذاتي دارد. استدلال آنها چنين است: لذت ارزش طبيعي دارد. چيزي كه داراي ارزش طبيعي باشد، ارزش ذاتي دارد، لذا لذت ارزش ذاتي دارد.

منظور آنها از ارزش طبيعي، ارزشي است كه مقتضاي طبيعت انسان است. به عبارت ديگر، لذت گرايان معتقدند طبيعت انسان به گونه اي است كه طالب لذت است، و لذت در هيچ وضعيتي براي انسان نامطلوب نيست. پس لذت ارزش طبيعي دارد.

البته تلقي عموم انسانها از"لذت" بدان جهت كه بيشتر با امور مادي و دنيوي سر و كار دارند، لذت هاي جسماني يا دنيوي است. بنابراين لذت ارزش طبيعي دارد. توجه به ارزش هاي طبيعي از اين جهت اهميت دارد كه ارزش ذاتي اخلاقي نبايد به كلي با آنها منافات داشته باشد.

اما مقدمه دوم استدلال مزبور درست نيست، زيرا ممكن چيزي داراي ارزش طبيعي باشد و با اين حال، بدان سبب كه مطلوبيت آن به مطلوبيت چيزي ديگر وابسته است، ارزش ذاتي نداشته باشد. در نتيجه لذت با اينكه داراي ارزش طبيعي است، ارزش ذاتي ندارد . لذت گرايان بدون انكه ثابت كنند مطلوبيت لذت به مطلوبيت چيز ديگري وابسته نيست، ارزش ذاتي لذت را از ارزش طبيعي آن نتيجه گرفته اند. بنابراين استدلال لذت گرايان براي اثبات ارزش ذاتي لذت درست نيست.


نوشته شده در   شنبه 17 فروردين 1392  توسط   مدیر پرتال   
PDF چاپ چاپ بازگشت
نظرات شما :
Refresh
SecurityCode