خبرگزاری مهر-درک افکار خواجه عبدالله انصاری دشوار است. این مطلب با مطالعه چند شرحی که اهل تصوف با عقاید مختلف، درباره کتاب منازل السائرین، نگاشته‎اند، روشن می‎شود. منازل السائرین، تنها اثر جامعی است که خواجه، در ارشاد طریقت، نوشته است.
چه طرفداران وحدت شهود و چه طرفداران وحدت وجود، هرکدام، خود را مفسر واثق طریقت خواجه عبدالله به شمار می‎آورند و او را مرشد خویش می‏دانند. خواجه مدرس نظری نبود در تصوف و خداشناسی از عقل و تعقل ادبی دوری می‎کرد و در مناظره، اسناد نص را معتبرتر ازجدال می‎دانست. در تصوف و سلوک اشارات را بر عبارات ترجیح می‎داد.

سال‎ها مریدان وی زاری کردند تا آن که کتاب منازل السائرین را تألیف کرد، اما نمی‎توان بر شکل منظم متن منازل السائرین حکم کرد و از آن با سرعت به افکار خواجه پی برد.

به سه شیوه می‎توان به افکار خواجه دست یافت از روی آثار او، از عقایدش درباره عارفان پیش از خود و از زندگی خود او. خواجه عبدالله نه تنها محدث و مفسر عالی مقام و عارفی وارسته و پرسوز و بزرگ بود بلکه خطیبی بلیغ، واعظی توانا و شاعری استاد نیز بود.

آثار خواجه شامل وعظ و خطابه و تذکیر و تفسیر و کلام تا اخلاق و عرفان و معارف الهی و بیان امور و تعالیم طریقت و ترجمه حال و نقد اقوال مشایخ صوفیه است. از هر میدان از این میادین، او استادی توانا و آشنا با فنون و ادب و قواعد و بلاغت است. یکی از ابداعات خواجه در تحول نثر فارسی، به جز سجع‏پردازی و استفاده از عناصر زینتی دیگر، استفاده از قالب داستان و حکایت برای بیان معانی و مضامین زهد و بند و اندرز و عرفان است. حکایت و داستان که معانی و مضامین گوناگون، از جمله وصف، را در برمی‏گیرد.زمینه را نیز برای آرایش‏های لفظی از جمله سجع و قرینه و توازن و جناس و غیره فراهم می‎کند.

آثار انصاری ویژگی‏های یکسانی ندارند به همین سبب در میان علمای عرب و آنهایی که برای مطالعه تصوف از زبان عربی استفاده می‎کنند انصاری فقط واسطه منازل السائرین و با نام هروی شناخته شده است. در میان ملل فارسی زبان و آنهایی که فارسی می‎دانند، محققان طبقات الصوفیه و کشف الاسرار را می‎خوانند. هزاران خواننده عادی فقط مناجات‏نامه را می‏خوانند او مانند زمان خود همچنان از شهرتی عام برخوردار است.