عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره)، با اشاره به اين كه آموزه‌های وحيانی به ما كمك می‌كند كه واقعيات انسانی و راه رسيدن به سعادت را بشناسيم، تأكيد كرد: بايد در كنار آموزه‌های وحيانی، از منابع عقل و تجربه به عنوان مكمل‌هايی در دستيابی به گزاره‌های علمی استفاده كنيم.

حجت‌الاسلام و المسلمين علی مصباح يزدی، عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) به پرسش‌هايی در خصوص چيستی روش مطلوب در علوم انسانی اسلامی پاسخ گفت و با تمايزگذاری ميان پوزييويسم و تجربه‌گرايی، گفت: وقتی از كنار گذاشتن تجربه‌گرايی سخن می‌گوييم، اين مطلب به معنای رد و طرد تجربه به عنوان يك منبع معرفتی نيست.

وی با بيان اين كه تجربه‌گرايی معتقد به انحصار روش فهم به تجربه است و ساير منابع معرفتی را ناديده می‌گيرد، ادامه داد: از اين جهت، نقدهايی در مورد آن مطرح می‌شود كه منطقی و اصولی است و طرد تجربه گرايی در اين نقدها بيشتر ناظر به معنای شكستن انحصار روش‌های معرفتی به تجربه است.

عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) ادامه داد: در بخشی از علوم كه مطلب و روش اقتضاء می‌كند، قطعاً ناچاريم كه روش تجربه را به كار بگيريم و از اين جهت، تجربه محل اشكال نيست؛ بلكه نقطه تأكيد در نقد تجربه‌گرايی، شناخت محدوديت‌های معرفت تجربی و استفاده از آن در حدی است كه تجربه می‌تواند كاربرد داشته باشد.

حجت‌الاسلام مصباح با تأكيد بر لزوم نگاه منطقی به روش‌شناسی علوم انسانی اظهار كرد: نگاه منطقی به روش تجربی اين است كه ما نبايد انتظاری بيشتر از حد معقول را از تجربه داشته باشيم.

وی با تأكيد بر اين نكته كه در حيطه علوم و به خصوص علوم انسانی، همه چيز را نمی‌توان با تجربه شناخت، افزود: بايد بر اين نكته پافشاری كرد و ما بايد در جايی كه موضوعات ما اقتضای استفاده از روش‌های عقلی دارد، آن را مورد استفاده قرار دهيم و در موضوعاتی كه نه عقل ما و نه حواس ما دسترسی به آنها ندارند، بايد از آموزه‌های وحيانی بهره بگيريم.

عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) با اشاره به اين كه آموزه‌های وحيانی به ما كمك می كند كه واقعيات انسانی و راه رسيدن به سعادت را بشناسيم ، تأكيد كرد: قطعاً نيازمند آن هستيم كه در كنار آموزه‌های وحيانی، از منابع عقل و تجربه به عنوان مكمل‌هايی در دستيابی به گزاره‌های علمی استفاده كنيم.

وی در پايان سخنان خود نتيجه گرفت كه ما در راستای نيل به علوم انسانی اسلامی و فربه كردن اين علوم، به مجموعه‌ای از روش‌ها نياز داريم تا بتوانيم در ساحت‌های مختلف علوم انسانی به واقعيات و نيز بدانچه شناخت آن لازم است، دست پيدا كنيم.

يادآور می‌شود، حجت‌الاسلام و المسلمين علی مصباح يزدی در نخستين كنگره بين‌المللی علوم انسانی اسلامی كه خردادماه امسال برگزار شد، در مقاله خود به طرح نقدی جدی نسبت به تجربه گرايی و پوزيتيويسم و تبيين رويكردی برای ايجاد علوم انسانی بديل پرداخت.