به بهانه توفان آیرین
نام توفانها از کجا میآید
نام توفانها از روی لیست از پیش آمادهای انتخاب میشود. این لیست هر چند سال یکبار دوباره مورد استفاده قرار میگیرد، مگر این که توفانی آنقدر در خاطرهها باقی بماند که نامی را برای خود نگه دارد
این روزها از تمام رسانهها نام توفان بسیار بزرگ آیرین را میتوان شنید. آیرین باعث مرگ تعدادی از افراد در آمریکا شده و در حال حاضر به نیویورک نزدیک میشود. در تصاویر نیویورک، آمادگی برای رسیدن آیرین همهجا به چشم میخورد، از تعطیلی مغازهها و سیستم حمل و نقل عمومی گرفته تا منازل تخلیه شده. نام آیرین، باعث اضطراب مردم بسیاری در دنیا شده است. اما این نام از کجا آمده و چرا این توفان بسیار بزرگ و کمسابقه، به این نام خوانده میشود؟
در واقع در زمانهای گذشته، توفانها اسم نداشتند. در طول زمان، مردم شروع کردند به نامیدن توفانها با اسامی قدیسها. بعد این اسامی جای خود را به حروف نظامی دادند و امروزه، همانطور که بارها شنیدهاید، توفانها اغلب اسامی زنانه دارند. در واقع به گزارش دیسکاوری، توفانها امروزی را نه تنها میتوان دنیلا، لورا و ترزا نامید، بلکه نامهایی مانند نوربرت، کیکو، اومکایا و کرووان را هم میتوان روی یک توفان گذاشت. این اسامی، نامهایی هستند که برای لیست سازمان هواشناسی جهانی یا به اختصار دبلیو.ام.او انتخاب شدهاند.
در واقع ما آنقدر به اسامی توفانها عادت کردهایم که فراموش کردهایم که تا همین 6 دهه پیش، فناوریهای امروزی برای دیدن توفانها از فضا وجود نداشت و اغلب مردم زمانی متوجه توفان میشدند که دیگر خیلی دیر بود.
به گفته بیل رید، مدیر مرکز ملی توفان، در گذشته مردم سیستم هشداری برای توفانها نداشتند و اگر هم نامی روی توفان میگذاشتند، بعد از اتمام آن بود. رید همچنین مدیر کمیته توفان دبلیو.ام.او، یعنی همان گروهی است که لیست اسامی توفانهای آمریکا، کاراییب، مکزیک، کانادا و برمودا را تهیه میکند.
در گذشته، وقتی توفانی میگذشت، اگر خسارت زیادی به جا میگذاشت، مردم آن را مثلا توفان 48 یا توفان سنت فیلیپ 1876 مینامیدند، چون توفان در آن سال در روز بزرگداشت آن قدیس اتفاق افتاده بود.
بعدها امکانات هواشناسی، امکان پیگیری توفانها را فراهم کرد و برای جلوگیری از گیج شدن و توانایی تفکیک آنها از هم، توفانها نامگذاری شدند. اولین تلاش رسمی برای نامگذاری توفانهای اقیانوس اطلس به بعد از جنگ جهانی دوم برمیگردد. در آن زمان از حروف نظامی برای نامگذاری توفانها استفاده شد و بعد این حروف جای خود را به اسامی زنانه دادند.
در واقع از سال 1979، اسامی زنانه و گاهی هم مردانه در لیست نامهای توفانها وارد میشوند. فقط یک لیست هم وجود ندارد. دو لییست به توفانهای شرق اقیانوس آرام و اقیانوس اطلس اختصاص دارد که اغلب مربوط به آمریکا است. همچنین لیستهای دیگری برای شمال مرکزی اقیانوس آرام، شمل غربی اقیانوس آرام، منطقه استرالیا، منطقه فیجی، منطقه پاپوآ گینه نو، منطقه فیلیپین، اقیانوس هند شمالی و اقیانوس هند جنوبی وجود دارند.
هر یک از لیستهای شرق اقیانوس آرام و اقیانوس اطلس در واقع 6 لیست از اسامی که با 21 حرف آغاز میشوند (شامل حروف کیو، یو، ایکس، وای و زد) در خود دارند. این لیستها هر 6 سال یک بار دوباره استفاده میشوند، مگر این که توفانی آنقدر سهمگین بوده باشد که نامش برای همیشه از لیست کنار گذاشته شود. برای مثال، هرگز در آینده هیچ توفانی دیگر نام کاترینا، کمیل، اندرو، آیکه و یا پالوما را نخواهد داشت. این نامها در اصطلاح بازنشسته شدهاند.
هر یک از اعضای کمیته میتواند درخواست کند که به دلیل شدت خسارات یا افراد کشتهشده در توفان، نامی از لیست حذف شود.
مکس میفیلد، مدیر سابق کمیته توفان دبلیو.ام.او در مورد روند حذف اسامی و افزوندن نامهای جدید میگوید: «این فرایند رای دادن به نامها میتواند خیلی وقتگیر باشد. بنابراین، اگر احتمال میرود که تقاضایی برای حذف یک نام از لیست وجود داشته باشد، قبل از جلسه سالانه، با کشوری که از آن توفان آسیب دیده تماس گرفته میشود تا تقاضای احتمالی آنها برای حذف نام توفان از لیست دریافت شود. همچنین به آنها پیشنهاد میشود که چند نام به عنوان جایگزین به کمیته ارائه دهند.»
اما آیا استفاده از اسامی انسانی برای توفانها روش خوبی است؟ در واقع پیشنهاد خوب دیگری هنوز وجود ندارد و به نظر میرسد در هر صورت، این روش در حال حاضر جواب میدهد.