نام امام سجاد(ع) با یکی از حساسترین مقاطع تاریخ اسلام گره خورده است؛ دورانی که پس از واقعه کربلا، حفظ پیام نهضت حسینی و جلوگیری از تحریف حقایق عاشورا به یکی از مهمترین ضرورتهای جامعه اسلامی تبدیل شده بود. در چنین شرایطی، چهارمین امام شیعیان با بهرهگیری از شیوههای گوناگون فرهنگی و معرفتی، نقش مهمی در انتقال پیام عاشورا و آگاهیبخشی به جامعه ایفا کرد.
سالروز شهادت امام زینالعابدین(ع) فرصتی برای بازخوانی ابعاد مختلف زندگی و مجاهدتهای آن حضرت است؛ امامی که در سختترین شرایط سیاسی و اجتماعی، ضمن پاسداری از معارف اسلامی، یاد و پیام عاشورا را زنده نگه داشت و میراثی ماندگار از آموزههای اخلاقی، معنوی و اعتقادی برای جهان اسلام بر جای گذاشت.
از کربلا تا صحیفه سجادیه؛ میراث ماندگار امام سجاد(ع)
حجتالاسلام عباس عباسزاده، کارشناس مسائل مذهبی در گفتوگو با ایسنا، با تسلیت شهادت امام زینالعابدین(ع)، با اشاره به نقش امام سجاد(ع) در تداوم و حفظ پیام عاشورا، اظهار کرد: آن حضرت در واقعه کربلا حضور داشتند و به دلیل بیماری شدید امکان حضور در میدان نبرد را نداشتند، اما پس از عاشورا نقش مهمی در تبیین و زنده نگه داشتن حماسه حسینی ایفا کردند. امام سجاد(ع) با روشنگریهای خود، بهویژه در برابر یزید و دستگاه حاکم، مانع فراموش شدن پیام قیام امام حسین(ع) شدند.
وی ادامه داد: امام سجاد(ع) پس از واقعه عاشورا و در جریان حوادث پس از آن، مسئولیتهای مهمی را بر عهده داشتند و بر اساس نقلهای تاریخی، پس از رهایی از اسارت، در کربلا حضور یافته و مراسم دفن و کفن امام حسین(ع) را انجام دادند. حضور امام سجاد(ع) در کربلا و اقدامات ایشان پس از عاشورا، نقش مؤثری در حفظ و انتقال فرهنگ عاشورا به نسلهای بعدی داشت.
وی با بیان اینکه امام سجاد(ع) ۳۴ سال عهدهدار امامت شیعیان بودند، خاطرنشان کرد: آن حضرت در فضای سخت و محدود آن دوران، از طریق دعا و مناجات به آموزش معارف دینی و تبیین مبانی اعتقادی شیعه پرداختند و در مقابله با اندیشههای انحرافی نیز نقش مهمی داشتند. صحیفه سجادیه، یادگار ارزشمند امام سجاد(ع)، از غنیترین منابع معارف اسلامی به شمار میرود و دعای مکارمالاخلاق آن، نمونهای برجسته از آموزههای اخلاقی و تربیتی این امام بزرگوار است.
امام سجاد(ع)؛ استقامت در اسارت، روشنگری در تاریخ
حجتالاسلام مجید نجفی، کارشناس مسائل دینی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به نقش امام سجاد(ع) پس از واقعه کربلا اظهار کرد: پس از عاشورا، هدایت کاروان اسرا و تبیین اهداف نهضت حسینی بر عهده امام زینالعابدین(ع) قرار گرفت. آن حضرت با مدیریت حوادث پس از عاشورا و روشنگریهای خود، نقش تعیینکنندهای در استمرار قیام امام حسین(ع) و انتقال پیام این نهضت به نسلهای بعد ایفا کردند.
وی مطرح کرد: امام سجاد(ع) در دوران اسارت با وجود فشارها و تهدیدهای حاکمان وقت، هرگز در برابر ظلم و ستم تسلیم نشد و در برابر چهرههایی چون ابنزیاد و یزید با عزت و استواری ایستادگی کرد. سیره آن حضرت نشان داد که حتی در سختترین شرایط نیز میتوان از حق دفاع کرد و در برابر ستمگران کرنش نکرد.
وی با بیان اینکه یکی از مهمترین رسالتهای امام سجاد(ع) معرفی جایگاه اهلبیت(ع) به مردم بود، خاطرنشان کرد: آن حضرت در مسیر حرکت کاروان اسرا و بهویژه در شام، با سخنان و خطبههای روشنگرانه خود به معرفی خاندان پیامبر(ص) پرداخت و تلاش کرد حقیقت نهضت عاشورا را برای افکار عمومی تبیین کند. مواضع صریح و استوار امام سجاد(ع) در برابر حکومت اموی موجب شد دشمنان نسبت به ایشان حساس شوند و سرانجام آن حضرت به شهادت برسند.